آنژيوپلاستى عروق كرونر

آنژیوپلاستی چیست

دیواره رگ های خونی بطور معمول صاف و هموار است اما با گذشت زمان، افزایش سن و حضور عواملی نظیر استعمال دخانیات، بالابودن چربی خون، فشار خون بالا و دیابت، پلاک هائی در دیواره رگ تشکیل شده و موجب باریک شدن و سخت شدن آنها می شود و خونرسانی را دچار اختلال می نماید. در این شرایط به کمک روش های پرتونگاری، میتوان با روشی کم خطر تر از جراحی قلب باز ، جریان خون را مجددا در سرخرگ های کرونر برقرار نمود. این روش را انژیوپلاستی یا استنت گذاری (فنرزدن یا بالون زدن ) می نامند.

آنژیوپلاستی یک روش درمانی است که در آن جهت باز شدن یک شریان تنگ یا مسدود شده ، از یک لوله فلزی تور مانند (استنت)استفاده می شود. باز کردن یک شریان تنگ شده بوسیله ی استنت (توری فلزی) و بالون زدن منجر به کاهش علائم و داشتن کیفیت بهتری از زندگی می شود.

چه زمانی از آنژیوپلاستی استفاده می‌شود

پزشک متخصص قلب تحت شرایط خاصی برای بیمار انژیوپلاستی را تجویز می‌کند:

آنژیوپلاستی درمانی برای باز شدن رگ های قلب است، زمانی که رگ ها مسدود یا تنگ می شوند از آنژیو استفاده می شود.

زمانی که تنگی یا انسداد کمتری در شریان های قلب شما وجود داشته باشد و بتوان این انسداد را در طول عمل، از بین برد

اگر مبتلا به بیماری قلبی شدید، چندین شریان مسدود شده، دیابت یا نارسایی قلبی دارید، ممکن است ایتن روش، برای درمان شما انتخاب شود

 امادگی های قبل از انجام انژیوپلاستی 

 بیمار گرامی :لطفاً قبل از مراجعه به جهت انجام آنژیوپلاستی قلب موارد زیر را رعایت فرمائید

• روز قبل از عمل ، به حمام رفته و موهای زائد زیر شکم تا بالای زانو (خصوصاٌ کشاله ران)و دست راست خود را بتراشید.

• معمولا گفته میشود خوردن و آشامیدن را از نیمه شب قبل از عمل متوقف نمایید اما بایستی حدود 12 – 6 ساعت قبل از عمل از مصرف آب و مواد غذایی اجتناب کنید.

• داروهای روزانه را ساعت 6 صبح با کمی آب میل نمایید بجز داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین و داروهای قند خون .

• داروی وارفارین زیر نظر پزشک 5 -4 روز قبل باید قطع می شود

•  قبل از انجام عمل نیاز به انجام آزمایش خون و نوار قلب یا گرفتن عکس قفسه سینه می باشد

• از پوشیدن زیورآلات ،دندان مصنوعی و آرایش خودداری کنید.

• چنانچه سابقه بیماری کلیوی یا حساسیت به ماده رنگی تزریقی در عکسبرداری داشته اید ، پزشک خود را مطلع سازید.

• از آنجایی که مواد رنگی معمولا از ترکیبات ید می باشد ، در صورت حساسیت به فراورده های دریایی مانند میگو و ماهی به پزشک اطلاع دهید .

• مصرف داروی پلاویکس قبل از استنت گذاری رگ قلب ضروری است که در مورد نحوه مصرف و میزان مصرف به شما اطلاع داده می شود .

•  

انژیوپلاستی (عمل استنت گذاری قلب) چگونه انجام می شود

نحوه بالن زدن قلب در بیمارستان کوثر به شرح زیر می باشد:

استنت گذاری بسته به شرایط بیمار و صلاحدید پزشک به دو روش زیر انجام می شود:

• • 1. آنژیوپلاستی از دست
    2. آنژیوپلاستی از پا

شرایط و روش انجام آنژیوپلاستی عیناً مشابه آنژیوگرافی خواهد بود.

در این اقدام شما در روز عمل به اتاق آمادگی مراجعه نموده و پس از اینکه برای شما سرم وصل شد، لباس مخصوص ورود به اتاق آنژیوگرافی (کت لب) را به تن می نمائید. پس از آن منتظر می شوید تا نوبت آنژیوپلاستی شما فرا برسد.

در این هنگام به همراه یک پرستار به بخش آنژیوگرافی هدایت می شوید و در آنجا مشخصات شما کنترل می شود. پس از آن پرسنل اتاق آنژیوگرافی(کت لب) شما را بر روی تخت مخصوص اشعه ایکس می خوابانند و دستگاه های نمایشگر وضعیت قلبی و کنترل فشارخون به شما متصل می شوند.

غالبا از طریق یک سوزن اندکی داروی بیحسی موضعی به منظور عدم احساس درد در ناحیه ورود وسیله آنژیوگرافی(کتتر) به شما تزریق می شود. لذا در طول انجام عمل شما کاملا هوشیار خواهید بود اما هیچ گونه دردی را احساس نخواهید نمود. بی حسی شما چند ساعت پس از پایان کار از بین خواهد رفت.

 بعد از بی حسی موضعی پزشک متخصص یک برش بسیارکوچک را بر روی کشاله ران یا مچ دست شما ایجاد نموده و یک غلافِ نرم (شیت) را وارد محل بریدگی می نماید سپس از مسیر این غلاف یک تیوب پلاستیکی بلند و منعطف به قطر 2 میلیمتر (به نام کتتر) وارد رگ (کشاله ران یا مچ دست) شما شده و به آرامی به سمت قلب شما هدایت می شود.

در طی این مراحل ممکن است تنها اندکی تند یا کند شدن ضربان قلب خودرا احساس کنید ولی هیچ گونه احساس درد یا ناراحتی نخواهید داشت. در طول این مدت می توانید در نمایشگر کنار تخت، مراحل ورود کتتر به درون بدن و نهایتا قلب خودرا دنبال کنید.

 به منظور ایجاد تصویر از گرفتگی های رگهای قلب شما توسط اشعه ایکس ماده ای به نام ماده حاجب (کنتراست) مداوما به درون رگ شما تزریق می شود. تزریق این ماده ممکن است اندکی احساس گرما در شما ایجاد نمایدکه چند ثانیه استمرار خواهد داشت و ممکن است این احساس به کشاله رانتان نیز منتقل شود. ممکن است در طی انجام این اعمال شما اندکی احساس درد در قفسه سینه خود نمائید، این موضوع به هیچ وجه نباید باعث نگرانی شما شود اما بهتر است در صورت بروز این حس پزشک خودرا مطلع نمائید.

پس از مشخص شدن نواحی گرفتگی رگ قلب، پزشک معالج شما از همان مسیر ورود کتتر برای ارسال بالن یا استنت استفاده کرده و استنت را در موقعیت مناسب جایگذاری می نماید تا گرفتگی عروق کرونر شما برطرف شود.

در صورتی که آنژیوپلاستی از دست انجام شده باشد بلافاصله شیت مچ دست خارج شده و برای جلوگیری از خونریزی از رگ دست ، از وسیله ای به نام (تی آر بند)استفاده می شود. تی آر بند مانند یک بالشتک پالستیکی است که به دور مج دست بسته می شود و کیسه هوای آن با استفاده از یک سرنگ باد می شود.

این کیسه هوا در ساعت های بعدی به تدریج توسط پرستار خالی شده و در نهایت از مچ دست خارج می شود.

انژیوپلاستی با استفاده از بالون :در این روش که امروزه کمتر از آن به نسبت استنت استفاده می شود، انسداد عروق کرونر صرفاً با استفاده از بالن درمان می شود. در بالن انژیوپلاستی بالن کوچکی با ابعاد متناسب با طول و قطر انسداد، در داخل ضایعه کرونری باد شده و برای مدتی نگه داشته میشود تاپلاک  کرونری شکسته شده و کمتر شود.

آنژیوپلاستی با استفاده از استنت: استنت ها قطعه ای لوله ای شکل می باشد که از بافت سیمی مارپیچ شکل ساخته شده است.که بعد از انجام بالون ، استنت بر روی بالون در نوک کاتتر قرار می گیرد و به سمت سرخرگ کرونری هدایت خواهد شد ، بالون باد شده و استنت گشاد و در محل انسداد قفل می شود و رگ باز نگه داشته می شود. باد بالون خالی شده و کاتتر خارج می گردد اما استنت در محل انسداد باقی خواهد ماند. بعد از چند هفته بافت های جدیدی بر روی استنت تشکیل می شود.

  مدت زمان انجام انژیوپلاستی 

بسته به شرایط بیمار  مراحل انجام از زمان شروع تا پایان می تواند بین 20 دقیقه تا حداکثر1ساعت بطول بیانجامد.

مراقبت های بعد از آنژیوپلاستی

بعد از انجام شما به بخش مراقبت های بعد از انژیوپلاستی منتقل می شوید در حالیکه در این بخش، تحت مراقبت هستید، باید چند ساعت پس از آنژیوپلاستی، بی حرکت دراز بکشید تا رگ های خونی دست یا کشاله ران، کاملا بسته شوند.

در حین بهبودی پرستاران، ضربان قلب و فشار خون شما را بررسی خواهند کرد. آن ها همچنین، کشاله ران یا دست شما را برای احتمال خونریزی بررسی خواهند کرد. پس از چند ساعت، شما می توانید با کمک پرستاران، راه بروید. معمولا یک شب بستری در بیمارستان کوثر شیراز دارید و پس از پایدار شدن وضعیت و طبق دستور پزشک از بیمارستان مرخص می شوید.

محلی که لوله از طریق آن وارد شده است، ممکن است برای حدود یک هفته احساس درد یا حساسیت داشته باشد.

لازم است پس از انجام انژیوپلاستی  در منزل به توصیه های زیر عمل کنید.

•  پیاده روی از روزی ۵ دقیقه آغاز کرده و به تدریج مدت آن را به 3۵دقیقه در روز برسانید
• به مدت 5 تا 7 روز از انجام فعالیت های سنگین مانند دویدن ، گلف ، بولینگ و…و بلند کردن اشیا سنگین خودداری نمایید.
• در صورتی که از طریق دست آنژیوگرافی انجام شده باشد به مدت 2 هفته با دست عمل شده کار سنگین انجام ندهید
• به مدت 1 هفته از رانندگی و انجام فعالیت جنسی خودداری کنید .
• پانسمان ناحیه عمل در روز بعد ترخیص برداشته و نیازی پانسمان مجدد نمی باشد
• به مدت۱ هفته آب فراوان به دلیل دفع ماده رنگی تزریق شده حین آنژیوگرافی مصرف نمایید تا از آسیب به کلیه جلوگیری شود .
• رژیم غذایی کم نمک و کم چرب داشته باشید 
• میوه جات و سبزیجات تازه مصرف نمایید .

در صورتی که بعد از انجام آنژیوپلاستی علائم زیر را داشتید به پزشک مراجعه نمایید.

• درد، سردی،گزگز و بیحسی در انگشتان پا یا دست عمل شده
• تنگی نفس ، خارش بدن ، راش
• خونریزی از ناحیه آنژیوپالستی که به مدت 1۰ دقیقه روی ناحیه فشار وارد کرده ، روی سطح صاف دراز بکشید.
• درد قفسه سینه و تنگی نفس علی الخصوص بعد از فعالیت و یا درد درحال افزایش قفسه سینه
• سفتی ، حساسیت به لمس همراه با درد و گرمی در ناحیه انجام انژیوپلاستی
• احساس ضعف و کاهش سطح هوشیاری
• در صورتی که درد قفسه سینه یا سوزش جناغ سینه احساس کردید در وضعیت ثابت قرار بگیرید ، قرص نیتروگلیسیرین استفاده نمایید ، پنج دقیقه صبر کنید. در صورت ادامه درد قرص دوم را استفاده کنید و پنج دقیقه صبر کنید و اگر درد هنوز ادامه داشت قرص سوم را مصرف نمایید و به نزدیکترین مرکز مراجعه نمایید.

زندگی بعد از آنژیوپلاستی

معمولا چند هفته طول میکشد تا بعد از استنت گذاری به فعالیت‌های عادی خود بازگردید. در بیمارستان دستورالعمل‌هایی برای ورزش، داروها، ویزیت‌های بعدی، مراقبت مداوم از زخم و از سرگیری فعالیت های عادی، به شما داده می شود.