عوامل خطر دیابت نوع ۲

کم تحرکی

فشارخون بالا

افزایش سن

با افزایش تعداد عوامل  خطر، خطر ابتلا به دیابت  تیپ ۲ نیز افزایش می یابد.  اگر فردی ۲ یا تعداد بیشتری  از عوامل خطر را داشته  باشد باید با پزشک در مورد  روشهای پیشگیری از ابتلا  و یا به تعویق انداختن ابتلا  صحبت کند.

تشخیص دیابت چگونه است؟

پس از معاینه فیزیکی بررسی علائم و سابقه سلامتی پزشک در صورتی که شک به دیابت داشته باشد برای شما تست بررسی دیابت درخواست میدهد برای بررسی دیابت ممکن است پزشک تستهای زیر را درخواست دهد

تست قند خون ناشتا این تست معمولاً صبح ها و بعد از یک روزه داری ۸ ساعته نخوردن و ننوشیدن هیچ چیزی جز آب برای 8  ساعت انجام میشود.

برای انجام آزمایش گرفتن نمونه خون لازم است. سپس این نمونه در آزمایشگاه تحت بررسی قرار می گیرد. اگر سطح قند خون مساوی یا بیشتر از ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر باشد، پزشک  درخواست میکند تا تست تکرار شود.

دو نوبت قند خون ناشتای بالاتر یا مساوی با ۱۲۶ میتواند نشان دهنده دیابت باشد. قند خون بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ نیز به عنوان پیش دیابت در نظر گرفته میشود قند خون ناشتای کمتر از ۹۹ نیز طبیعی در نظر گرفته میشود.

تست تحمل گلوکز خوراکی در جریان این تست به شما ۷۵ گرم گلوکز خوراکی محلول در آب داده میشود تا میل کنید. این محلول مشابه آب قند است. دو ساعت بعد میزان قند خون شما اندازه گرفته  می شود. در این تست سطح قند خون ۲۰۰ یا بالاتر نشان دهنده دیابت است.

تست قند خون تصادفی

 این تست قند خون را در هر زمانی از روز به صورت تصادفی اندازه گیری میکند و اینکه چقدر از آخرین وعده غذایی شما گذشته اهمیتی ندارد. قند خون بالای ۲۰۰ در این تست همراه با علائم دیابت نشان دهنده  دیابت است.

تست A1C خون

 این تست اطلاعاتی از سطح متوسط قند خون فرد در ۳ ماه گذشته را نشان میدهد. نتیجه به صورت درصد بیان میشود سطح طبیعی A1C کمتر از ۵٫۷ درصد است. سطح بالاتر از آن نشان دهنده بالا بودن قند خون نسبت به اندازه طبیعی است.

A1C بین ۵٫۷ تا ۶٫۵ درصد نشان دهنده وضعیت پره دیابت و مقادیر بالاتر از ٦٫۵ درصد نشان دهنده دیابت است.

آکادمی پزشکان خانواده آمریکا توصیه میکند که غربالگری دیابت تیپ ۲ به عنوان بخشی از ارزیابی خطر بیماریهای قلبی بین ٤٥ تا ٧٥ سالگی در افراد با اضافه وزن و چاقی صورت گیرد. پزشکان نیز باید افراد با قند خون غیر طبیعی را تحت مشاوره رفتاری برای داشتن رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی مناسب قرار دهند.

آیا دیابت قابل پیشگیری است؟

در مورد عوامل خطر ابتلا به دیابت خود با پزشک مشورت کنید. هر چند ممکن است تغییر تمام عوامل خطر امکانپذیر نباشد میتوانید با ایجاد تغییراتی خطر خود را تا حد قابل توجهی کاهش دهید

ورزش و کنترل وزن

داشتن فعالیت بدنی و حفظ وزن مناسب میتواند خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد. هر مقدار فعالیت بدنی از نداشتن فعالیت بدنی بهتر است؛ اما حتماً تلاش کنید تا اکثر روزهای هفته حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی به قصد ورزش ونه کارهای روزمره داشته باشید. البته همیشه قبل از شروع  یک برنامه ورزشی با پزشک خود صحبت کنید.

رژیم غذایی

داشتن یک رژیم غذایی با چربی کلسترول و کالری بالا خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد. رژیم غذایی ناسالم میتواند به چاقی که خود از عوامل خطر دیابت است و بیماری های  دیگری منجر شود.

یک رژیم غذایی سالم سرشار از فیبرها و حاوی مقدار کمی چربی، کلسترول نمک و شکر است علاوه بر این از حجم غذای خود نیز غافل نشوید مقدار غذایی که میخورید به اندازه نوع  غذایی که میخورید اهمیت دارد.

درمان دیابت

مهمترین اقدامی که میتوانید برای جلوگیری از عوارض دیابت انجام دهید کنترل قند خون است. این کار با درست خوردن ورزش کردن حفظ وزن مناسب و در صورت لزوم مصرف داروهای خوراکی یا انسولین امکانپذیر است . رژیم غذایی رژیم غذایی باید سرشار از کربوهیدرات (قند) های پیچیده (مانند غلات کامل میوه و سبزیجات باشد. داشتن حداقل وعده غذایی در روز و از دست ندادن هیچ وعده غذایی نیز اهمیت دارد.

هر روز تقریباً در زمان مشخص و مشابهی غذا بخورید؛ این کار به پایداری سطح انسولین داروهای خوراکی و قند خونتان کمک میکند از غذاهای پر کالری کم خاصیت مانند الکل یا غذاهای سرشار از قند و چربی دوری کنید.

ورزش

 ورزش کردن به بدن برای استفاده بهتر از انسولین و  کاهش قند خون کمک میکند همچنین داشتن فعالیت بدنی به کنترل وزن داشتن انرژی بیشتر و بهبود سلامت عمومی بدن نیز کمک میکند و برای سلامت قلب پایین آمدن  سطح کلسترول خون فشار خون و وزن بدن نیز مفید است.

تمام موارد ذکر شده از عوامل خطر ابتلا به حمله قلبی و سکته مغزی است از پزشک خود در مورد شروع یک برنامه ورزشی  مشورت بگیرید.

حفظ وزن مناسب کاهش وزن اضافه و حفظ وزن مناسب از ۲  طریق به شما کمک میکند. اول اینکه به بهبود عملکرد انسولین در بدن کمک میکند و دوم با کاهش فشار خون خطر ابتلا به بیماری های قلبی را  کاهش میدهد.

مصرف دارو اگر دیابت با رژیم غذایی فعالیت بدنی و داشتن وزن مناسب به تنهایی کنترل نشود پزشک تصمیم به تجویز  داروهای خوراکی یا انسولین میگیرد.

درمان دارویی بیشتر بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ با داروهای خوراکی و نه انسولین آغاز میشود. داروهای خوراکی میتوانند موجب افزایش تولید انسولین در بدن شوند و  همچنین به بدن برای استفاده بهتر از انسولین تولیدی کمک کنند. در نهایت برای برخی از بیماران لازم می شود تا با پمپ  قلم یا آمپول انسولین تزریق کنند.

همیشه داروها را دقیقاً مطابق با تجویز پزشکتان مصرف کنید.

داروهای خوراکی برای هر کسی اثر بخش نیست. همچنین  داروهای خوراکی برای درمان دیابت نوع ۱ نیز مناسب نمی باشد.  در نتیجه درمان با انسولین برای تمام افراد مبتلا به دیابت نوع  ا و برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ لازم است. اگر تزریق  انسولین برای شما لازم است باید تزریق انسولین به خود را  بیاموزید با سرنگ یا قلم انسولین پزشک در مورد اینکه  کدام دارو و چرا برای شما مناسب است با شما گفتگو میکند.

پزشک هر ۳ ماه به کمک اندازه گیری A1C وضعیت قند خون  شما را می سنجد. همچنین ممکن است پزشک از شما بخواهد  تا قند خونتان را خود در منزل و در طول روز اندازه گیری کنید.

خصوصاً اگر انسولین مصرف میکنید و یا پزشک در صدد  تنظیم دوز داروهای شما است.

برای انجام این کار نیاز به یک دستگاه اندازه گیری قند خون دارید. برای گرفتن قند خون کافی است سوزن کوچکی به نوک انگشت خود بزنید و قطره خون خارج شده را با نوار قندی  که در دستگاه قرار داده شده تماس دهید.

اگر قند خونتان بسیار پایین باشد ممکن است دچار احساس خستگی، عدم هماهنگی عضلات، تعریق, مشکل در تفکر یا عدم تکلم واضح گرفتگی عضلانی احساس غش کردن رنگ  پریدگی، کاهش هوشیاری و یا حتی تشنج شوید. در صورت مشاهده هر کدام از این علائم اولین نشانه ها یک منبع حاوی قند ساده که قند خونتان را سریع بالا می آورد مانند شکلات آبمیوه شیر و یا کشمش بخورید یا بنوشید.

اگر پس از ۱۵ دقیقه بهتر نشدید یا اندازه گیری قند خون نشان داد که هنوز قند خونتان پایین است دوباره اقدام به مصرف

چیز دیگری که سریعاً قند خون را بالا می آورد بکنید.

همیشه یک خوراکی شیرین همراه خود داشته باشید تا در این موارد بتوانید از آن استفاده کنید.

ممکن است بدون تست دادن هرگز متوجه بالا بودن قند  خون خود نشوید با این وجود ممکن است برخی از علائم  معمول دیابت مانند تکرر ادرار تشنگی شدید تاری دید و  احساس خستگی را نیز داشته باشید برخی از عوامل بدون  ارتباط با غذا میتوانند قند خون را بالا ببرند برای مثال عدم  مصرف صحیح انسولين مصرف غذای بیش از حد در یک وعده  غذایی بیماری ها تغییرات هورمونی و  اگر سطح قند خونتان بسیار بالاست و انسولین مصرف می کنید ممکن است نیاز به مصرف انسولین سریع الاثر کوتاه اثر برای پایین آوردن سریع قند خون خود داشته باشید. میزان انسولین مصرفی مناسب برای پایین آوردن قند خون را پزشک  برای شما مشخص میکند.

زندگی با دیابت

با کنترل مناسب دیابت میتوان یک زندگی طبیعی داشت. با این وجود باید مراقب رژیم غذایی ،وزن فعالیت بدنی و داروهای خود باشید. اگر دیابت خود را کنترل نکنید، سطح قند خونتان بسیار بالا میرود که میتواند به وضعیت های خطرناکی مانند بیماریهای قلبی و آسیب عصبی و کلیوی منجر شود.

به این موارد عوارض دیابت گفته میشود

عوارض دیابت

نوروپاتی آسیب عصبی دیابت

به این معنی که ارسال پیام به وسیله اعصاب بدن به مغز و سایر نواحی بدن دچار اختلال میشود ممکن است بیمار حس نواحی خاصی از بدن را از دست بدهد و یا دچار احساس درد سوزن سوزن شدن و سوزش شود. نوروپاتی در بیشتر موارد پا و ساق پا را تحت تاثیر قرار میدهد تا جایی که ممکن است بیمار متوجه وجود زخم در پای خود نشود در نتیجه زخم ایجاد  شده در پا مورد توجه قرار نمیگیرد و دچار عفونت میشود. در موارد شدید ممکن است پزشک مجبور به قطع پای عفونت  کرده شود.

افراد دچار نوروپاتی ممکن است حتی راه رفتن روی پایی که دچار آسیب مفصلی یا استخوانی شده است را نیز ادامه دهند.

این اتفاق میتواند منجر به وضعیتی به نام پای شارکو شود.

پای شارکو موجب تورم و ناپایداری در پای آسیب دیده میشود. همچنین میتواند موجب دفورمه شدن و بد شکلی اندام نیز  شود.

البته در اکثر موارد این مشکل قابل پیشگیری است. بیمار باید  پاهای خود را هر روز بررسی و در صورت مشاهده تورم، قرمزی و احساس گرما در پا فوراً به پزشک مراجعه کند این علائم  می تواند نشان دهنده پای شارکو باشد پزشک نیز باید پای شما را به صورت دوره ای چک کند نوروپاتی

همچنین میتواند موجب اختلالات نعوظ در مردان و خشکی  واژن در زنان شود.

رتینوپاتی آسیب چشمی دیابت

این مشکل به شبکیه چشم آسیب میرساند. شبکیه بخشی از چشم است که به نور حساس است و پیام های عصبی که به  مغز میفرستد موجب دیدن میشود.  دیابت موجب آسیب و ضعیف شدن عروق کوچک شبکیه  میشود. هنگامی که عروق شبکیه آسیب ببیند، مایع از درون  آن به بیرون نشت میکند و موجب ورم ماکولا میشود. ماکولا بخشی از شبکیه است که به ما توانایی دید دقیق و  واضح را میدهد.  این ورم و تجمع مایع میتواند موجب تاری دید شود؛ در نتیجه  بینایی برای بیمار سخت میشود . اگر رتینوپاتی بدتر شود  میتواند منجر به کوری شود .

اگر رتینوپاتی در موارد اولیه کشف شود، لیزر درمانی میتواند  آنها را بهبود بخشد یا حداقل پیشرفت آن را آهسته کند.

افراد مبتلا به دیابت باید حداقل سالانه یک بار معاینه چشم  شوند. اگر برای بیش از ۲ روز دچار تاری دید بودید دچار کاهش بینایی ناگهانی در یک یا هر دو چشم شدید در میدان دید خود نقاط متحرک سیاه یا خاکستری (فلاتر) مشاهده کردید جرقه های نورانی دیدید و یا در چشم خود احساس درد یا فشار کردید  حتماً به پزشک مراجعه کنید.

نفروپاتی آسیب کلیوی دیابت

نفروپاتی به دنبال آسیب به عروق کلیه ایجاد میشود و نتیجه آن اختلال در کار تصفیه خون کلیه ها است. برخی از افراد مبتلا به نفروپاتی نهایتا نیاز به انجام دیالیز یا پیوند کلیه پیدا  می کنند.

در صورت ابتلای همزمان به دیابت و فشار خون بالا، خطر ابتلا به نفروپاتی افزایش مییابد. کنترل هر دوی این بیماری ها اهمیت ویژه ای دارد وجود پروتئین در ادرار معمولا اولین نشانه نفروپاتی است به همین دلیل باید ادرار بیمار نیز به صورت  سالانه از جهت وجود پروتئین بررسی شود.

بیماریهای قلبی و سکته مغزی

افراد مبتلا به دیابت در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به  بیماری های قلبی و سکته مغزی قرار دارند.

این خطر برای افرادی که در کنار دیابت, سیگار هم میکشند, فشار خون بالا و سابقه خانوادگی بیماری قلبی عروقی دارند و  یا دچار اضافه وزن هستند بیشتر نیز هست.  درمان بیماری قلبی در صورت تشخیص زودهنگام راحت تر  است؛ در نتیجه مراجعه منظم به پزشک اهمیت دارد. پزشک میتواند برای ردیابی اولین نشانه های بیماری های  قلبی تستهایی درخواست دهد. این تست ها میتواند  شامل اندازه گیری سطح کلسترول خون باشد. اگر سطح کلسترول خونتان بالا باشد پزشک با شما در رابطه با ایجاد اصلاحاتی در سبک زندگی و یا مصرف داروهای  پایین آورنده کلسترول صحبت میکند.

هر چه دیابت شما برای مدت طولانی تری خارج از کنترل باشد آسیب بیشتری به سلامتی شما وارد میشود. به همین دلیل  است که درمان مناسب در هر سن و شرایطی اهمیت دارد.

حفظ قند خون در نزدیکی سطح ایده آل میتواند مشکلات حاصل از دیابت را به حداقل برساند یا به تعویق بیاندازد و حتی در مواردی به طور کامل از رخ دادن آنها پیشگیری کند.

سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید

چگونه دچار دیابت شده ام؟

حالا که من مبتلا به دیابت هستم فرزندان من نیز به آن مبتلا  خواهند شد؟

آیا لازم است تا انسولین مصرف کنم؟

اگر سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت نداشته باشم باز هم  ممکن است مبتلا شوم؟

حتی اگر تمام اقدامات و توصیه ها را به درستی انجام دهم باز  ممکن است دیابت من بدتر شود؟

آیا میتوان از دیابت بارداری پیشگیری کرد؟

اگر در طول بارداری دچار دیابت بارداری شوم، بعداً به دیابت  نوع ۲ مبتلا خواهم شد؟

آیا نوزاد متولد از مادر مبتلا به دیابت بارداری دچار دیابت  خواهد شد؟

چگونه میتوانم بین پای شارکو و نقرس افتراق قائل شوم؟